ดาวทะเล ดวงดาวแห่งทะเลสีสันที่มีชีวิต 21 ตุลาคม 2564  31  กองส่งเสริมและเผยแพร่ ชีวิตวิถีใหม่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม

ทุกคนรู้หรือไม่? สิ่งมีชีวิตในทะเลที่มีลักษณะคล้ายดาวห้าแฉกที่หลายคนเรียกว่า “ปลาดาว” แท้จริงแล้วปลาดาวไม่ใช่ปลา ชื่อจริงๆ คือ “ดาวทะเล” หลายคนอาจสงสัยว่า ทำไมดาวทะเลถึงไม่ใช่ปลา? แล้วดาวทะเลมีบทบาทในทะเลอย่างไร? และการจับดาวทะเลในแหล่งอุทยานแห่งชาติมีความผิดอย่างไร ? วันนี้เราจะมาหาคำตอบกัน

.

ดาวทะเลมีลักษณะที่แตกต่างจากปลาทะเลคือ ดาวทะเลไม่มีกระดูกสันหลัง เป็นเหตุให้ถูกจัดอยู่ในคนละไฟลัมกับปลาทะเล (ไฟลัมเป็นการจำแนกสัตว์ช่วงชั้นที่ใหญ่สุด) ดาวทะเลจัดอยู่ในไฟลัมเอไคโนเดอร์มาตา ลักษณะทั่วไปของดาวทะเล คือมีส่วนที่เรียกว่าแขน 5 แฉก ซึ่งแขนนี้เกิดจากส่วนกึ่งกลางตัว เมื่อโตเต็มวัยจะสามารถแบ่งสมมาตรแบบรัศมีได้ และด้านบนมีส่วนที่เป็นหินปูนเป็นโครงร่างถูกปกคลุมด้วยกล้ามเนื้อหรือผิวหนัง ด้านล่างของกล้ามเนื้อมีระบบท่อน้ำ (water vascula system) ที่ใช้สำหรับเคลื่อนที่ โดยมีท่อน้ำที่แยกจากท่อวงแหวนกลางตัวไปตามแขนต่างๆ เรียกว่า เรเดียลแคแนล ทางด้านข้างของเรเดียลคาแนลมีท่อแยกไปยังทิวบ์ฟีตที่มีลักษณะคล้ายหนามเล็กๆ เหนียวและแข็งแรง ซึ่งการยืดหดของทิวบ์ฟิตจะทำให้เกิดการเคลื่อนที่ได้

.

ดาวทะเลมีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศในเรื่องของการรักษาสมดุลความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเล ซึ่งดาวทะเลมีจำนวนประชากรมาก มีความสามารถในการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมที่แตกต่างได้ดีและสามารถกินอาหารได้หลากหลาย เช่น หอยสองฝา อย่างหอยนางรม, กุ้ง, ปู, หนอน, ฟองน้ำ และปะการัง เป็นต้น แถมยังสามารถอยู่ได้หลายพื้นที่ในทะเล เช่น ชายหาด ชายฝั่งตามโขดหิน หรือแม้แต่ท้องทะเลลึก จึงทำให้ดาวทะเลมีบทบาทต่อระบบนิเวศในทุกพื้นที่ทะเล มีการศึกษาในพื้นที่แนวชายฝั่งทะเลที่มีระดับน้ำตื้น โดยการกำจัดดาวทะเลออกจากพื้นที่พบว่า พื้นที่นั้นมีความหลากหลายของสายพันธุ์ลดลงและเกิดการแพร่กระจายของหอยอย่างหนักจนยึดครองพื้นที่นั้นทั้งหมด

.

นอกจากนี้การกินอาหารของดาวทะเลบางชนิดบนพื้นทรายและหญ้าทะเลยังช่วยควบคุมการกระจายความหลากหลายและความอุดมสมบูรณ์ของจุลินทรีย์ โดยการกลืนตะกอนเป็นการขจัดคราบบนพื้นผิวและสาหร่ายที่เกาะกับอนุภาค ซึ่งจะถูกแทนที่ด้วยสิ่งอื่นๆ ที่สามารถสร้างตะกอนที่สะอาดได้อย่างรวดเร็ว นอกจากนั้นดาวทะเลเหล่านี้ยังทำให้เกิดอินทรียวัตถุที่หลากหลายช่วยในการกระจายความอุดมสมบูรณ์ของสิ่งมีชีวิตอื่นๆเช่น ปลา ปู และเม่นทะเลที่กินตะกอนได้อีกด้วย อย่างไรก็ตาม ดาวทะเลก็อาจส่งผลเสียต่อระบบนิเวศได้ เช่น การแพร่ระบาดของโรคหนามมงกุฎที่เกิดจากดาวทะเลก่อให้เกิดความเสียหายต่อแนวปะการังได้

.

มนุษย์รู้จักการใช้ประโยชน์จากซากดาวทะเลมาตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบันอย่างในวัฒนธรรมจีนที่นำดาวทะเลมาเป็นส่วนประกอบของยารวมทั้งใช้ทำเป็นอาหารด้วยดาวทะเลมีสีสันสวยงาม เช่น ขาว, ชมพู, แดง, ดำ, ม่วง หรือน้ำเงิน เป็นต้น ทำให้มนุษย์นิยมใช้ดาวทะเลเป็นเครื่องประดับตกแต่งบ้านเรือนมาตั้งแต่โบราณ และนิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงในตู้ปลา นอกจากนี้มนุษย์ยังใช้ดาวทะเลในการวิจัยเกี่ยวกับการสืบพันธุ์และพัฒนาการของสิ่งมีชีวิต เพราะดาวทะเลตัวเมียมีการผลิตไข่และลักษณะของไข่ รวมถึงตัวอ่อนที่เหมาะสมกับการวิจัย รวมทั้งการวิจัยทางการแพทย์เป็นการศึกษาผลกระทบของยาที่ใช้กับมนุษย์โดยใช้ดาวทะเลเป็นสัตว์ทดลอง

.

การจับหรือกระทำการใดๆ ที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อสัตว์ภายในแหล่งอุทยานแห่งชาติไม่ว่าจะเป็นดาวทะเลหรือสัตว์อื่นๆ ถือเป็นความผิดทางกฎหมายตาม พ.ร.บ. อุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 ว่าด้วยการคุ้มครองและดูแลรักษาอุทยานแห่งชาติ มาตรา 19 ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปีหรือปรับไม่เกิน 500,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และไม่ใช่แค่ผิดกฎหมายสัตว์ทะเลบางชนิดอาจมีพิษทำให้เกิดอันตรายต่อผู้สัมผัสได้ ไม่ใช่เรื่องยากเพียงแค่ปฏิบัติตามปฏิบัติตามกฎที่มีเพื่อให้การท่องเที่ยวไม่ทำให้เกิดผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติหรือให้เกิดน้อยที่สุด กลายเป็นกิจกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้นเพื่อให้ดาวทะเลได้สร้างสีสันสวยงามและความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตทางทะเลได้อย่างยั่งยืนตลอดไป

.

ที่มา : https://th.wikipedia.org/.../%E0%B8%94%E0%B8%B2%E0%B8%A7...

ที่มา : https://hmong.in.th/wiki/Asteroidea

ที่มา : https://www.onep.go.th/8-%e0%b8%81%e0%b8%b1%e0%b8%99%e0.../

ที่มา : https://sites.google.com/.../xanacakr-sing.../xanacakr-satw ที่มา : https://news.thaipbs.or.th/content/307735

20 เมษายน 2564  204

อุตสาหกรรมอาหารที่ลดภาระต่อสิ่งแวดล้อม

27 ตุลาคม 2564  50

COP26 must urgently get specific in net-zero pathway ?